Wel of geen vlaggen tijdens een solidariteitswandeling voor de Joodse gemeenschap?
- 21 aug
- 3 minuten om te lezen
Recent schreef opperrabbijn Jacobs in zijn dagboek dat Israëlische vlaggen bij een solidariteitswandeling werden verwijderd. Het is een vraag waar de organisatie van de Solidarity Walk iedere keer weer mee geconfronteerd wordt. Wordt er met vlaggen gelopen tijdens solidariteitswandelingen? Op basis van een gesprek met de opperrabbijn schreef initiatiefnemer J. Schermers deze bijdrage over vlaggen, angst en zichtbaar zijn.
De mezoeza's gaan weer aan de deurpost! Gisterochtend belde ik met opperrabbijn Binyomin Jacobs, naar aanleiding van zijn recente column over de solidariteitswandeling. Ik had een vraag die opduikt in bijna elke stad waar de Solidarity Walk begint: lopen we met Israëlische vlaggen?
Het is een echte vraag. Sommige deelnemers dragen die vlag met liefde. Anderen aarzelen, zeker in steden waar de wandeling net start. Sommigen vragen zich af of zo’n vlag niet juist extra aandacht (en risico) trekt.
Ik legde de rabbijn voor hoe wij erin staan. Wij lopen voor het Joodse volk en wij geloven dat het bestaan en bestaansrecht van de staat Israël Gods eeuwige wonder is. Wie een Israëlische vlag wil dragen, draagt die. Tegelijk stemmen we af met de politie en beginnen we in nieuwe steden bewust rustig, precies om te voorkomen dat de wandeling zelf het doelwit wordt. In de ene plaats is dat een grotere zorg dan in de andere. Zichtbaarheid en aanwezigheid is het doel, niet de confrontatie. De rabbijn hoorde het aan en vond het een begaanbare weg. Nuchter, zoals altijd.
Maar het echte antwoord op mijn vraag stond diezelfde week al in zijn dagboek in het Nieuw Israëlisch Weekblad. Een biddende rabbijn op Schiphol
Hij had zich verslapen, schrijft hij. Het ochtendgebed thuis zat er niet meer in, dus bad hij op Schiphol. Midden in de drukte, met gebedsmantel en gebedsriemen, vijftig minuten lang.
Bijna niemand zag hem staan. Behalve één gezin.
Joods, op weg naar Curaçao. Vlak voor hun vakantie hadden ze de mezoeza's van hun deurposten gehaald. Zo'n kokertje bevat de woorden uit Deuteronomium 6, te beginnen met: "Luister, Israël! De HEERE, onze God, de HEERE is één!" Ze wilden niet met hun jodendom te koop lopen, vertelden ze hem. Geen antisemitisme uitlokken.
En toen zagen ze een rabbijn die gewoon stond te bidden tussen honderden reizigers. Na afloop raakten ze in gesprek. Hun besluit: na de vakantie gaan de mezoeza's terug aan de deur. Zichtbaar.
Lees dat nog eens. In Nederland, in 2026, haalt een gezin de woorden van God van hun deurpost omdat ze niet weten of dat nog veilig is. Dat is precies waarom wij soms aarzelen met vlaggen. Niet uit schaamte, maar om het veilig te houden voor alle deelnemers. En tegelijk is de les van de rabbijn glashelder: één zichtbaar mens kan een heel gezin helpen.
Kijk dan wat de rabbijn doet. Hij klaagt niet. Hij schrijft dat ieder obstakel 'een beproeving, een valkuil of een kans' is. Hij hield geen betoog tegen dat gezin. Hij stond daar, zichtbaar, en deed wat hij elke ochtend doet. Dat bleek genoeg. Met zijn zichtbaarheid gaf hij een heel gezin zijn moed terug.
Dit is het antwoord
Daar ligt misschien wel het antwoord op de vlaggenvraag. Niet in allerlei reglementen, maar in een oprechte houding. Zichtbaar zijn is in zichzelf geen provocatie. Elke keer dat iemand zichtbaar naast en achter het Joodse volk gaat staan, durft ergens anders iemand zijn mezoeza weer op te hangen. Of zijn keppel weer op te zetten.
Dat is precies ons verlangen bij de Solidarity Walk: in zoveel mogelijk plaatsen in Nederland zichtbaar achter de Joodse gemeenschap staan. Elke week lopen we van een stadhuis via kerk naar synagoge of een andere plek die verband houdt met de Joodse gemeenschap. Stil, biddend, zichtbaar. Met vlag, zonder vlag, dat maakt niet het grote verschil. Dat je er staat, dat maakt wel het verschil.
Voor christenen ligt hier een opdracht. Als onze Joodse landgenoten de woorden van God van hun deurpost halen, kunnen wij niet doen alsof dat hun probleem is. Jesaja schrijft: "Omwille van Sion zal ik niet zwijgen" (Jesaja 62:1). Wij kunnen die angst niet wegnemen. Wel kunnen we zorgen dat niemand van hen alleen staat.
De rabbijn eindigt zijn dagboek met een zin die blijft hangen: "overal liggen kansen." Op Schiphol lag er één, tussen honderden haastige reizigers. Hij pakte hem door gewoon te gaan staan.
Die kans ligt er in elke stad in Nederland, elke week weer. Met of zonder vlag. Kom een keer meelopen. Wie weet gaat ergens een mezoeza weer aan de deurpost, omdat jij zichtbaar was
J. Schermers is initiatiefnemer van Solidarity Walk. Solidarity Walk organiseert wekelijkse solidariteitswandelingen in een groeiend aantal Nederlandse steden, van stadhuis via kerk naar synagoge. Meer informatie: www.solidaritywalk.com
Opmerkingen